BAT 61: UNIBERTSITATE MAILAKO SOZIOLINGUISTIKAREN IRAKASKUNTZA (laburpenak)

1) Soziolinguistika ikasketak UPV/EHUko hiru kanpusetan:

• Gasteizko kanpusa (Maitena Etxebarria)
• Donostiako kanpusa (Xabier Isasi)
• Leioako kanpusa (Iñaki Mtz de Luna)

2) Deustuko Unibertsitatea:

• Soziolinguistika arloa Deustuko Unibertsitatean. Estibalitz Amorrortu

3) Mondragon Unibertsitatea

• Mondragon Unibertsitatearen eta soziolinguistikaren arteko hartu-emanak. Nekane Arratibel, Karmele Perez, Pili Sagasta, eta Matilde Sainz

4) Ipar Euskal Herria:

• Unibertsitate mailako irakaskuntza eta ikerkuntza Ipar Euskal Herrian. Eguzki Urteaga

5) Udako Euskal Unibertsitatea:

• UEUko IKASTAROAK. Lore Erriondo

6) HIZNET:

• HIZNET Hizkuntza Plangintza Ikastaroa. Iñaki Martinez de Luna

7) Kanpoko esperientzia:

• Soziolinguistika Renoko Unibertsitateko Euskal Mintegian. Estibaliz Amorrortu

• Soziolinguistikaren irakaskuntza Herrialde Katalanetan. Erneste Querol

SOZIOLINGUISTIKA IKASKETAK UPV/EHUko HIRU KANPUSETAN
Maitena Etxeberria (Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketak Saila-UPV/EHU), Xabier Isasi (UEUko kidea eta UPV/EHUko irakaslea), Iñaki Martinez de Luna (Soziologia Saila-UPV/EHU)
Helbide elektronikoak: maitenaetx@euskalnet.net xabier.isasi@ehu.es imlpaisi@euskalnet.net
Hitz gakoak: UPV/EHU (Euskal Herriko Unibertsitatea), soziolinguistika ikasketak, Hizkuntzaren Soziologia Ibilbidea, EAE
Euskal Herriko Unibertsitate publikoaren egoeraz hitz egiteko, UPV/EHUko Arabako, Bizkaiko, eta Gipuzkoako kanpusetako eskaintzaren berri emateko eskatu diegu bertan irakasle lanetan ari diren hiru irakasleri. Eta hiru ekarpen horiek biltzen ditu artikulu honek. Hiru ekarpenak izaera ezberdinekoak dira. Kanpus bakoitzeko eskaintza maila ezberdinekoa dela kontuan harturik, zaila izan da beraien ekarpena eskema bakar batean biltzea. Hala ere, eta aipatu dugun eskaintza mailaren ezberdintasuna aintzat harturik, interesgarria iruditu zaigu ekarpenak bere horretan eskaintzea, egile bakoitzak bere ekarpenari eman dion ikuspuntua errespetatuz. Arabako Kanpuseko eskaintzaren berri Maitena Etxeberriak eman digu. Bertan, UPV/EHUko Filologia, Geografia, eta Historia Fakultateko soziolinguistika ikasketen inguruan aritu zaigu egilea. Bizkaiko Kanpusetik Iñaki Martinez de Lunaren ekarpena jaso dugu. Bertan, Soziologia Lizentziaturan antolatu zen “Hizkuntzaren Soziologiaren Ibilbidea”ren berri emateaz gain (hasierako diseinua, non irakasgaiak, irakasleak, helburuak etab. agertzen diren), gaiaren inguruko balorazio bat egiten digu egileak. Azkenik, Xabier Isasi irakasleak, Gipuzkoako UPV/EHUko egoeraren berri ematearekin batera, Gipuzkoan soziolinguistikaren inguruan dagoen eskaintza ere aipagai izan du bere ekarpenean.

SOZIOLINGUISTIKA ARLOA DEUSTUKO UNIBERTSITATEAN
Estibaliz Amorrortu (Deustuko Unibertsitatea. Euskal Filologia)
Helbide elektronikoa: eamorror@fil.deusto.es
Hitz gakoak: irakaskuntza, soziolinguistika, ikerketa, irakaskuntza, Deustuko Unibertsitatea
Soziolinguistika arloa Deustuko Unibertsitatean oso oparoa ez izan arren, bertan dagoen eskaintzaren berri zehatza ematen digu Estibaliz Amorrortuk, Deustuko Unibertsitateko Euskal Filologia irakasleak. Bai irakaskuntzari dagokion arloan eta bai ikerkuntzari dagokion arloan, indarguneak zein diren, gabeziak zein, aukerak eta mehatxuak zein azaltzen digu bertan egileak. Bere hitzetan, Soziolinguista gehiago ez kontratatzea eta ikerketa lerroa ez indartzea dira mehatxu nagusiak soziolinguistika arlorako Deustuko Unibertsitatean. Soziolinguistikan interes berezia duten irakasleak egon ezik gaitza da talde-lana sortzea eta ikerketa-ildoa indartzea.

MONDRAGON UNIBERTSITATEAREN ETA SOZIOLINGUISTIKAREN ARTEKO HARTU-EMANAK
Nekane Arratibel, Karmele Perez, Pili Sagasta, eta Matilde Sainz (Mondragon Unibertsitateko Hizkuntzen departamentua)
Helbide elektronikoa: nekane_arratibel@huhezi.edu, karmele_perez@huhezi.mondragon.edu
Hitz gakoak: irakaskuntza, soziolinguistika, ikerketa, irakaskuntza, Huhezi, Mondragon Unibertsitatea
Mondragon Unibertsitatea aurkeztuz eta historia pixka bat eginez ematen diote hasiera artikuluari MUko hizkuntzen departamenduko lau irakasleok. Izan ere, soziolinguistikarekiko harremana ez da berria beraien gunean. Badira hainbat urte formazio teorikoa eta aplikazio praktikoa uztartu eta hainbat ekimen bultzatu dituztela: ikastaro teorikoak euskararen egoera ulertu eta interpretatzeko klabeak jasotzeko eta normalkuntzarako estrategiak sustatzeko; lana euskalduntzeko egitasmoa (EMUN enpresetako euskara planak egiteko kooperatiba sortu zen bertan); eskoletan normalkuntza proiektuak gauzatzeko formazioa eta koordinazioa (ULIBARRI programaren baitan)… Azken urteotan, gehixeago ala gutxixeago, etengabe aritu diara lanean soziolinguistikaren harira, bai arlo akademikoan eta bai ikerketaren arloan. Horren guztiaren berri eman nahi izan digute lan honetan.

UNIBERTSITATE MAILAKO SOZIOLINGUISTIKAREN IRAKASKUNTZA ETA IKERKUNTZA IPAR EUSKAL HERRIAN
Eguzki Urteaga (Euskal Herriko Unibertsitateko Irakaslea)
Helbide elektronikoa: eguzki.urteaga@ehu.es
Hitz gakoak: irakaskuntza, soziolinguistika, ikerketa, irakaskuntza, Ipar Euskal Herria
Unibertsitate mailako soziolinguistikaren irakaskuntza eta ikerkuntzaren egoera Ipar Euskal Herrian, eragile guztien kontzientzia-hartzeari, botere publikoena barne, eta hizkuntza politika baten osaketari lotua dago. Hain zuzen ere, euskararen aldeko neurriak hartzeko nahikeria, gelak irikiz, irakasle lanpostuak sortuz, ala bekak eskainiz agertu da. Soziolinguistikaren irakaskuntza azken urteetan Euskal Ikasketetan garatu bada, lehenik Masterrean ordu gutxiko hautazko irakasgaien bidez eta ondoren Lizentzian ordu gehiagoko derrigorrezko irakasgaien bitartez, ikerkuntzaren egoera hobea da; izan ere, Eusko Jaurlaritzak, INSEEk, Euskal Kultur Erakundeak, eta Hizkuntza Kontseiluak buruturiko ikerketa zabalez gain, zenbait ikerlarik, beraien kabuz, ikerketa sendo bezain zehatzak burutu dituzte.

SOZIOLINGUISTIKA ETA UEU (UDAKO EUSKAL UNIBERTSITATEA)
Lore Erriondo (UEUren zuzendaria)
Helbide elektronikoa: zuzendaritza@ueu.org
Hitz gakoak: UEU Udako Euskal Unibertsitatea, soziolinguistika, ikerketa, Uztaro, Inguma, Euskal Herria
UEUren jatorriaz, egituraz, eta soziolinguistikarekin duen loturaz aritu zaigu Lore Erriondo artikulu honetan. Urteak aurrera egin ahala eta ikusirik Euskal Unibertsitateen bidean Euskal Herriko unibertsitateek ez dutela oraindik asetzen normaltasun irizpideetatik Euskal Herriak behar duen eskaintza, udako ikastaroez, jardunaldi eta hitzaldiez gainera, etengabeko prestakuntzari ekin zioten UEUn bai eta unibertsitate mailako ikasketak eskaintzeari, bai beraien aldetik zein beste unibertsitate, elkarte eta erakundeekin elkarlanean. Soziolinguistika Sailaren berri, Graduondoko eskaintzaren berri ere argitasunez ematen digu egileak. Jarraian, jardunaldi eta bilkurak, Uztaro aldizkaria eta argitalpenak ditu hizpide. Baita Inguma, UEUk sortutako euskal komunitate zientifiko-intelektualaren datu-basea, eta Unibertsitatea.net ataria ere.

HIZNET Hizkuntza Plangintza Ikastaroa
Iñaki Martínez de Luna eta Elixabet Almandoz (Zuzendaria eta Arduradun teknikoa)
Helbide elektronikoa: hiznet@asmoz.org
Hitz gakoak: hizkuntza plangintza, soziolinguistika, hizkuntza normalizazioa, HIZNET,Eusko Ikaskuntza, Euskal Herria.
HIZNET Hizkuntza Plangintza Ikastaroa e-learning, on-line heziketa edo heziketa birtual izenekin ezagutzen den motakoa da, hau da, nagusiki internet bidez eskaintzen den horietakoa. Euskaraz baino eskaintzen ez den halako ikastaro batek sei urtez (2001etik 2006ra bitartean) irautea ez baita ahuntzaren gauerdiko eztula. Artikulu honetan, ikastaro honen izaera eta hainbat ezaugarri azaltzen dizkigute Hiznet-eko zuzendariak eta arduradun teknikoak. HIZNET ikastaroa euskararen normalkuntzan behar beharrezkoa den soziolinguistikazko ezagutza kualifikatu eta sistematikoaren premiari aurre egiteko sortu zen. Izan ere, euskararen normalkuntza aspaldian abiatu bazen ere, euskararen normalizazioan lanean dihardutenek, sarritan, intuizioz eta prozesu horren baitako barne-mekanismoez ondo jabetu gabe jokatzen dute, soziolinguistikazko ezagutza-sakonaren falta dela medio. Lan honetan, helburuak eta hartzaileak zein diren azaltzeaz gain, ikasleen ezaugarriak zehazteaz gain, 2006-2007 ikasturteko irakasgaiak, irakasleak, eta ordu kopuruak taula batean agertzen zaizkigu. Bost modulu hauetan banatzen da, hain zuzen, aurtengo ikasturteko eskaintza: 1. modulua: Soziolinguistikaren hasi-masiak: soziolinguistikaren funts teorikoak. 2. modulua: Egoera soziolinguistikoaren diagnostikorako hurbilpena. 3. modulua: Euskara: corpusa eta statusa. 4. modulua: Esparruz-esparruko plangintzak: makroak eta mikroak. 5. modulua: Euskararen komunikazioa. Amaitzeko, ikastaroa hobetzeko eta berritzeko ahaleginen berri ematen digute egileek.

SOZIOLINGUISTIKA RENOKO UNIBERTSITATEKO EUSKAL MINTEGIAN
Estibaliz Amorrortu (Deustuko Unibertsitatea eta Renoko Unibertsitatea)
Helbide elektronikoa: eamorror@fil.deusto.es
Hitz gakoak: irakaskuntza, soziolinguistika, ikerketa, irakaskuntza, Renoko Unibertsitatea, Euskal Mintegia
Deustuko Unibertsitatearen berri eman digun gisa berean, Renoko Unibertsitateko Euskal Mintegiaren nondik norakoen berri ematen digu artikulu labur honetan Estibaliz Amorrortuk. Batez ere ikerkuntzan dihardu mintegiak, baina horrez gain, irakaskuntzan diren mintegien eta graduondokoen berri ere ematen digu bertan egileak. Ondoren, artikulu honetan ere gaiaren inguruko aukeren, mehatxuen, indarguneen, eta ahulezien (AMIA) inguruko gogoeta bat ere egiten du.

SOZIOLINGUISTIKAREN IRAKASKUNTZA HERRIALDE KATALANETAN
Ernest Querol (Universitat Oberta de Catalunya)
Helbide elektronikoa: equerolp@uoc.edu
Hitz gakoak: irakaskuntza, soziolinguistika, Herrialde Katalanak, ikastaroak, mintegiak, Aracil.
Katalanez hitz egiten den eremu guztietan soziolinguistikaren irakaskuntzaren egoera zein den azalduko dugu, hala irakaskuntza arautuan (Herrialde Katalanetako unibertsitateetan ikasgai gisa, eta Bigarren Hezkuntzan, masterretan eta graduondokoetan) nola ez-arautuan (mintegietan, jardunaldietan eta udazkeneko ikastaroetan).

EUSKARAREN NORMALIZAZIOA TESTUINGURU ASKOTARIKOAN
Castillo Suárez (Sakanako Mankomunitateko euskara teknikaria)
Helbide elektronikoa: euskara@sakana-mank.com
Hitz gakoak: hizkuntza normalizazioa, eremu urriko hizkuntza, etorkinak, hizkuntza eskubideak, integrazioa, Euskal Herria
Euskararen normalizazioan diharduten gizarte erakundeek eta erakunde publikoek garrantzizko erronka bati aurre egin behar diote, alegia, euskara sustatzeko egiten ari den lanarenganako jarrera positiboa bultzatzea –edo errespetuzkoa, bederen—; eta orobat beharrezkoa da etorkin horiek guztiak hizkuntzaren normalizazio prozesuan txertatzea. Bestalde, euskararen normalizazio prozesua inoiz baino konplexuagoa da, azken urteotan herrialde askotako jendea etorri baita Euskal Herrira bertan bizilekua hartzera, eta jende horrek zeinek bere hizkuntza ekarri du. Egoera horretan, etorkinen eta harrera gizartearen hizkuntza eskubideak, eta bereziki, beren hizkuntza bi hizkuntza estatalekin partekatzen duten eremu urriko hizkuntza komunitate bateko kideen hizkuntz eskubideak, nola tankeratu eta bermatu litezkeen asmatzea izango da gure erronka nagusia. Horiek horrela, gure ustez euskararen normalizazioa helburu duen hizkuntza politikak, testuinguru askotarikoa kontuan hartuta, izan beharko lituzkeen osagaiak azaldu nahi izan dugu labur-labur lan honetan. Testuinguru askotariko horretan, jende askoren eremu kulturalak euskal eremuaren bestelakoak dira.